Mondros Ateşkes Antlaşması (30 Ekim 1918)
Bu yazı 184 Kez okundu
yazan:admin

Birinci Dünya Savaşı’nın Osmanlılar ve müttefiklerince kaybedilmesi üzerine, İtilaf Devletlerinin Osmanlılarla bir ateÅŸkes anlaÅŸması yapmaları beklenmekteydi. Mustafa Kemal bunun bir an önce yapılması için İstanbul Hükümeti’ni uyarmıştı. Fakat bu sırada Talat PaÅŸa Hükümetten istifa etmiÅŸti. Yerine Ahmed İzzet PaÅŸa Sadrazam oldu. Yeni sadrazam, Mustafa Kemal’in eski komutanlarındandı ve iyi niyetliydi. BaÅŸkan Wilson’a baÅŸvurularak ateÅŸkes anlaÅŸmasının yapılması istendiyse de İngilizler Osmanlı Hükümeti’ne Limni’nin Modros limanında bulunan Agamenon zırhlısına temsilcilerini göndermelerini ve bir anlaÅŸma yapılacağını bildirdi.

Mondros’ta yapılacak görüşmelere Damat Ferit PaÅŸa gitmek istiyordu. Bu konuda garip iddiaları vardı Ferit PaÅŸa’nın. O yıllarda İngiltere tahtında bulunan kralın babasının dostu olduÄŸunu söylüyordu. PadiÅŸahın kızkardeÅŸi ile evlenmeden önce bir süre Osmanlı İmparatorluÄŸu’nun Londra ElçiliÄŸi’nde sekreter olarak çalışmıştı. Bu yüzden eski kralla dostluÄŸu bulunduÄŸunu, ÅŸayet önerileri kabul edilmezse, bir zırhlı isteyerek İngiltere’ye gideceÄŸini ve kralı “ben senin babanın dostuyum, istediklerimi kabul et” diye zorlayabileceÄŸini ileri sürüyordu. Bu kadar tutarsız iddialar ileri sürmesi ve padiÅŸahın da onun gönderilmesi eÄŸiliminde olduÄŸunun anlaşılması karşısında, Sadrazam Ahmet İzzet PaÅŸa ÅŸiddetle karşı koyma zorunda kaldı ve Damat Ferit PaÅŸa’nın gönderilmesine karar verilirse görevinden ayrılacağını bildirdi. PadiÅŸah, ısrar edemedi ve Bahriye Nazırı Rauf Bey, ReÅŸat Hikmet ve Sadullah Beyler temsilci olarak seçildiler.

Vis Amiral Calthrope ile yapılan görüşmeler sonunda 30 Ekim 1918 tarihinde Mondros ateşkesi imzalandı. Bu ateşkeste özet olarak şu hükümler bulunuyordu: Çanakkale ile İstanbul boğazları açılacak ve buralardaki savunma tesisleri İtilaf Devletlerince işgal edilecekti. Osmanlı Ordusu terhis edilecek, silah ve cephaneleri yabancılara verilecekti. Donanma teslim edilecek ve belirlenen bir limanda demirli olarak tutulacaktı. Toros tünelleri yabancı devletlerin işgaline terkedilecekti. Telsiz-Telgraf, Osmanlıların kontrolünden çıkarılacaktı. Aynı durum demiryolları için de geçerli idi. Ateşkes anlaşmasının en önemli ve Osmanlılar için en tehlikeli olan yedinci maddesine göre ise, İtilaf Devletleri güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıktığı zaman stratejik bölgeleri işgal edebileceklerdi.

Mondros AteÅŸkesi, Osmanlı İmparatorluÄŸu’nun teslimi anlamını taşıyordu. Sadrazam Ahmed İzzet PaÅŸa da anlaÅŸmanın ÅŸartlarını ağır buluyordu. Tek tesellileri, Bulgaristan’a daha ağır ÅŸartların kabul ettirilmiÅŸ olmasıydı. Mebusan Meclisi anlaÅŸmayı hemen onayladı.
2 Kasım 1918 tarihinde ateÅŸkesin hükümleri Osmanlı Ordusu’na duyurulup buna uyulması bildirildi. AnlaÅŸmanın 19′uncu maddesine göre, Osmanlı İmparatorluÄŸu’nda bulunan Alman ve Avusturyalılar bir ay içinde Osmanlı topraklarını terkedeceklerdi. Buna uyan Liman von Sandres kumandayı Mustafa Kemal’e bırakarak ayrıldı.


 
Bu yazı Salı, 17 Haziran 2008, 21:17 tarihinde Haberler kategorisi altında yayımlandı. Bu yazıya yapılacak yorumlardan haberdar olmak için RSS 2.0 beslemesini kullanabilirsiniz. Yorum yapabilirsiniz, veya kendi sitenizden geri izleme yapabilirsiniz.